Λοιμώδης νόσος με ενδημικό ή επιδημικό χαρακτήρα, οι εκδηλώσεις της οποίας ποικίλλουν αξιοσημείωτα σε διαφορετικές περιοχές.
Οι μικροοργανισμοί που προκαλούν όλες τις μορφές τύφου ανήκουν στο γένος των ρικετσιών, [GLi]που είναι μικροοργανισμοί με ιδιότητες βακτηρίων και ιών και έχουν διάμετρο περίπου 0,3–0,5 μικρόμετρα.
Ο τύφος μεταδίδεται κυρίως με τις ψείρες.
Υπάρχουν τα παρακάτω είδη τύφου:
Επιδημικός τύφος. Οξεία φλεγμονή οξείας έναρξης, που χωρίς θεραπεία διαρκεί για 14 ημέρες. Έχει παγκόσμια κατανομή, αλλά σήμερα έχει εντοπιστεί ευρέως σε ορισμένες περιοχές της Αφρικής.
Ο αιτιολογικός παράγοντας είναι η Rickettsia prowazeki, ονομαζόμενη έτσι από δύο λαμπρούς ερευνητές που πέθαναν από την πάθηση, από τον Rickets και τον Prowazek.
Μεταδίδεται από την ανθρώπινη ψείρα Rediculus humanus.
Η ρικέτσια μπορεί να επιβιώσει στα αποξηραμένα κόπρανα της ψείρας για 60 ημέρες· από αυτά τα μολυσμένα κόπρανα πιθανόν να μολύνεται ο άνθρωπος.
Η επωαστική περίοδος είναι συνήθως 10–14 ημέρες.
Προηγείται της έναρξης κεφαλαλγία, ραχιαλγία, πόνοι στα κάτω άκρα και ρίγη.
Την 3η ημέρα από την εκδήλωση της νόσου αυξάνεται απότομα η θερμοκρασία του σώματος.
Η κεφαλαλγία επιτείνεται και ο ασθενής παρουσιάζει υπνηλία ή παραληρήματα.
Κατόπιν εμφανίζεται ένα χαρακτηριστικό εξάνθημα στην κοιλιά και στην έσω επιφάνεια των βραχιόνων, για να διαδοθεί στο θώρακα, στην πλάτη και στον κορμό.
Σε περιπτώσεις όπου η κατάσταση δε βαίνει προς ίαση, επέρχεται ο θάνατος λόγω καρδιακής ανεπάρκειας περίπου τη 14η ημέρα.
Σε όσους ανανήφουν ο πυρετός πέφτει σε μία κρίση.
Μυϊκός εξανθηματικός τύφος. Μεταδίδεται από τους ψύλλους, έχει παγκόσμια κατανομή και απαντά όπου υπάρχουν πολλοί άνθρωποι συγκεντρωμένοι σε μικρούς χώρους.
Ο αιτιολογικός μικροοργανισμός είναι η Rickettsia prowazeki και μεταδίδεται στον άνθρωπο από τον ψύλλο των αρουραίων, Xenopsyalla cheopis.
Ο αρουραίος είναι η κύρια δεξαμενή της λοίμωξης.
Μόλις μολυνθεί ο άνθρωπος η ανθρώπινη ψείρα μπορεί να δράσει ως φορέας της ρικέτσιας από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Κατά κανόνα, όμως, η πάθηση αποκτάται, όταν έρθει ο άνθρωπος σε στενή επαφή με μολυσμένους αρουραίους.
Τα συμπτώματα είναι παρόμοια με τον τύφο από ψείρες, αλλά συνήθως είναι ηπιότερα και η θνησιμότητα πολύ χαμηλή (περίπου 1,5%).
Τύφος από κρότωνες: Η ρικέτσια μεταδίδεται από τους κρότωνες (τσιμπούρια) και εμφανίζεται σε διάφορα μέρη του κόσμου.
Οι πιο γνωστές περιπτώσεις είναι ο κηλιδώδης πυρετός των Βραχωδών ορέων, ο πυρετός Boutonneuse και ο πυρετός του Κρότωνος του ακάρεως.
Τύφος από ακάρεα. Η ρικέτσια μεταδίδεται από τα ακάρεα και περιλαμβάνεται η πάθηση τσουτσουγκαμούσι και η ρικετσιο-ευλογιά.
Ρεκετσιο-ευλογιά. Ήπια πάθηση που οφείλεται στην Rickettsia akari, που μεταδίδεται στον άνθρωπο από μολυσμένα ακάρεα, από το κοινό άκαρι του ποντικού, Allodermanyssus sanguineus.
Εμφανίζεται στις ΗΠΑ, στη Δυτική και Νότια Αφρική και στη Ρωσία.
Επιμέλεια Άρθρου : Γεώργιος Λυμπερόπουλος
