Η ανύψωση της θερμοκρασίας ενός σώματος ή κάποιου χώρου.
Η χρησιμοποίηση της θερμότητας από τον άνθρωπο σε κατοικημένους χώρους, για να κατανικηθεί το ψύχος.
Η τεχνητή θέρμανση κατοι[GLi]κημένων χώρων εφαρμοζόταν από την πανάρχαια εποχή, από τότε που ο άνθρωπος ζούσε μέσα σε σπηλιές και χρησιμοποιούσε τη φωτιά.
Η αρχική εστία, αν και χρησιμοποιείται ευρύτατα σ’ όλο τον κόσμο, αποτελεί ακατάλληλη και αντιοικονομική μέθοδο θέρμανσης. Τον επόμενο σταθμό στην εξέλιξη των μέσων θέρμανσης αποτέλεσαν τα διάφορα είδη θερμαστρών, με τις οποίες πετυχαίνεται καλύτερη εκμετάλλευση της θερμότητας και αποτελεσματικότερη απομάκρυνση των αναθυμιάσεων και των αερίων της καύσης. Η εκμετάλλευση των υγρών καυσίμων οδήγησε στην κατασκευή των θερμαστρών που μεταφέρονται εύκολα από τον ένα χώρο στον άλλο. Παράλληλα με τις θερμάστρες υγρών καυσίμων αναπτύχθηκαν και οι ηλεκτρικές θερμάστρες, που παρουσιάζουν τα πλεονεκτήματα της εύκολης εφαρμογής και της καθαριότητας. Τη σημαντικότερη όμως εξέλιξη στο ζήτημα της θέρμανσης των κλειστών χώρων αποτελεί η κεντρική θέρμανση, που πετυχαίνει την ομοιόμορφη θερμοκρασία μιας μεγάλης οικοδομής και την εύκολη ρύθμιση του βαθμού θερμοκρασίας κάθε χώρου. Η κεντρική θέρμανση, αν και θεωρείται επινόηση της σύγχρονης εποχής, αποτελεί αρχαιότατη εφεύρεση. Οι ανασκαφές που έγιναν στην Κρήτη αποκάλυψαν ότι τα ανάκτορα της Κνωσού είχαν εγκατάσταση κεντρικής θέρμανσης με θερμό νερό. Το κυριότερο πλεονέκτημα της μεθόδου αυτής είναι ότι μπορεί να εξασφαλίσει συνεχή και ομοιόμορφη θερμοκρασία σε όλα τα διαμερίσματα μιας οικοδομής. Αποτελεί, κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις, την οικονομικότερη μέθοδο θέρμανσης. Υπάρχουν διάφοροι τρόποι εφαρμογής της κεντρικής θέρμανσης, που εξαρτώνται από το μέγεθος της οικοδομής, το είδος της καύσιμης ύλης και άλλους παράγοντες, οι κυριότεροι από τους οποίους είναι οι εξής:
α) Θέρμανση με θερμό αέρα. Αποτελεί την εξέλιξη της κοινής θερμάστρας. Αποτελείται από ένα χώρο που θερμαίνεται με πετρέλαιο, κάρβουνο ή με άλλο τρόπο, μέσα από τον οποίο περνά ο αέρας, θερμαίνεται και κατόπι διοχετεύεται σε σωλήνες, οι οποίοι συνήθως είναι εντοιχισμένοι στα διαμερίσματα που πρόκειται να θερμανθούν.
β) Θέρμανση με ατμό. Αποτελείται από ένα λέβητα που παράγει συνέχεια ατμούς από νερό που βράζει. Ο ατμός διοχετεύεται με σωληνώσεις προς τα θερμαντικά σώματα που είναι εγκαταστημένα στους χώρους που θα θερμανθούν. Όταν ο ατμός κρυώσει, μεταφέρεται με άλλους σωλήνες ξανά προς το λέβητα, όπου μετατρέπεται πάλι σε ατμό. Ο αέρας που υπάρχει στους σωλήνες απομακρύνεται από ειδικές βαλβίδες.
γ) Θέρμανση με θερμό νερό. Η εγκατάσταση είναι βασικά όμοια με την εγκατάσταση θερμού ατμού, με τη διαφορά ότι αντί μέσα στις σωληνώσεις να κυκλοφορεί ατμός, κυκλοφορεί θερμό νερό. Με κατάλληλους αυτόματους συνδυασμούς πετυχαίνεται η ομοιόμορφη θερμοκρασία του νερού σ’ όλα τα θερμαντικά σώματα και αποφεύγεται η υπερθέρμανση του νερού στο λέβητα. Η θέρμανση με θερμό νερό είναι κατάλληλη για πολυώροφα κτίρια, με πολλά διαμερίσματα.
δ) Κεντρική θέρμανση πόλεων. Κατά τη μέθοδο αυτή είναι δυνατό, από ένα εργοστάσιο παραγωγής, να θερμαίνονται ολόκληρες συνοικίες ή και ολόκληρη πόλη. Για πρώτη φορά εφαρμόστηκε το σύστημα αυτό το έτος 1877 στην πόλη Λόκπορτ της Νέας Υόρκης. Από τότε τελειοποιήθηκε και έχει εισαχθεί στις μεγαλουπόλεις της Αμερικής και της Ευρώπης.
ε) Ηλεκτρική κεντρική θέρμανση. Αποτελείται από ένα σύστημα σωληνώσεων, όπως και στη θέρμανση με θερμό νερό, με τη διαφορά ότι αντί του λέβητα χρησιμοποιείται ένας ηλεκτρικός μετατροπέας.
στ) Σύστημα κλιματισμού. Αποτελεί την εξέλιξη και τελειοποίηση της ηλεκτρικής θέρμανσης και είναι δυνατό, με τις συσκευές αυτές, να ρυθμίζουμε τη θερμοκρασία χώρου κατά βούληση, χάρη σ’ ένα σύστημα αυτοματισμών. Τα πλεονεκτήματα της μεθόδου αυτής είναι η απόλυτη ρύθμιση της θερμοκρασίας στο ύψος που είναι επιθυμητό, η δυνατότητα να ψύχει το χώρο (το καλοκαίρι) και η καθαριότητα.
ζ) Θέρμανση με ρεύματα υψηλής συχνότητας. Η μέθοδος εφαρμόζεται στα ηλεκτρικά καμίνια υψηλής συχνότητας, βρίσκει όμως εφαρμογή και στη θέρμανση διηλεκτρικών σωμάτων.
Επιμέλεια Άρθρου : Γεώργιος Λυμπερόπουλος
