Η Γραμματική της Τυραννίδος
Τυραννίδα = όνομα ουσιαστικό γένους θηλυκού όπως λέγετε η τυραννίδα.
κλείνεται σαν, στον ενικό αριθμό = η τυραννής, της τυραννίδος, την τυραννίδα, τυραννής, τυραννής.
κλείνεται σαν, στον πληθυντικό αριθμό = οι τυραννίδες, των τυραννίδων, τις τυραννίδες, τυραννίδες.
ΟΡΙΣΜΟΣ : Η εξουσία που ασκείται από έναν άνδρα, τον τύραννο.
Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, τυραννίδα είναι «μοναρχία ανδρός», του τυράννου, που κατέλαβε την [GLi] εξουσία με απάτη και βία, την άσκησε, χωρίς να δώσει λόγο, σε βάρος ίσων ή και ανωτέρων του, προς το συμφέρον του και όχι προς το συμφέρον των αρχομένων.
Τυραννίδες εγκαταστάθηκαν σε πολλά ελληνικά κράτη από τον 7ο αι. π.Χ. ως τη ρωμαϊκή κατάκτηση. Τα κράτη αυτά παρουσίαζαν κοινά χαρακτηριστικά πριν κυβερνηθούν από τυράννους, όπως ανώριμα αριστοκρατικά πολιτεύματα, πολιτική αστάθεια, κοινωνική αναταραχή, επιβουλή, αλλοεθνών συνήθως, ισχυρών γειτόνων κτλ.
Οι τύραννοι ήταν κατά κανόνα αριστοκράτες. Καταλάμβαναν την εξουσία είτε «πραξικοπηματικά», κατέχοντας πολιτικό αξίωμα ή τη στρατιωτική ηγεσία, είτε δημαγωγικά, προσεταιριζόμενοι δηλαδή τις απορότερες κοινωνικά τάξεις εναντίον των πλουσιότερων. Για την εκτέλεση του πραξικοπήματος είχαν τη βοήθεια ομάδας μυημένων. Μετά την κατάληψη της εξουσίας οι τύραννοι δημιουργούσαν μισθοφορικό στρατό και εξόντωναν ή εξόριζαν την ηγεσία του προηγούμενου καθεστώτος, καταδίωκαν τους πολιτικούς τους αντιπάλους και έπαιρναν μέτρα για να αποκτήσουν λαϊκό έρεισμα. Τις θέσεις-κλειδιά του καθεστώτος τις εμπιστεύονταν σε συγγενικά ή φιλικά τους πρόσωπα.
Ο Αριστοτέλης αναφέρει πως τακτική των τυράννων ήταν να ταπεινώνουν το φρόνημα των αρχομένων, να σπέρνουν τη διχόνοια μεταξύ τους και να τους διατηρούν αδύναμους. Για το λόγο αυτό καταδίωκαν πρόσωπα και θεσμούς με περήφανο φρόνημα, παρακολουθούσαν τις κινήσεις πολιτών, τιμούσαν τους κόλακες, κατασκεύαζαν επιβλητικά έργα, αποβλέποντας όχι τόσο στην κοινή ωφέλεια όσο στην αυτοπροβολή. Για τον ίδιο λόγο επιδίδονταν σε διασκεδάσεις και απολαύσεις πνευματικές και σωματικές.
Διατηρούσαν, μάλιστα, συχνά στις αυλές τους ποιητές για να τους εξυμνούν.
Γενικά η τυραννίδα υπήρξε ασταθές καθεστώς, που συνήθως δεν επιζούσε του τυράννου που την επέβαλε. Τύραννοι υπήρξαν οι Ορθαγορίδες στη Σικυώνα, οι Κυψελίδες στην Κόρινθο, ο Θεαγένης στα Μέγαρα, ο Προκλής στην Επίδαυρο, ο Φάλαρης στον Ακράγαντα, ο Ιπποκράτης στη Γέλα, ο Πολυκράτης στη Σάμο, οι Πεισιστρατίδες στην Αθήνα κ.ά.
Επιμέλεια Άρθρου : Γεώργιος Λυμπερόπουλος
